тэтгэмжийн даатгал

Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэмж

Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэмж
“Тэтгэмж” гэж хөдөлмөрийн чадвараа түр алдах, жирэмслэх, амаржих, нас барах тохиолдолд даатгуулагчид нийгмийн даатгалын сангаас нэг удаа олгох мөнгөн хөрөнгө юм.   Хэрэв та нийгмийн даатгалын тухай хуульд заасан болзол, журмын дагуу тэтгэмжийн даатгалд шимтгэл төлж даатгуулсан бол уг сангаас дор дурдсан тэтгэмжийг авах эрх эдэлнэ. - Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж; - Жирэмсэн болон амаржсаны тэтгэмж; - Оршуулгынтэтгэмж.

Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж

Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж
Даатгуулагчийн хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж авах эрх - Тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг ердийн өвчин, ахуйн ослын улмаас хөдөлмөрийн чадвараа түр хугацаагаар алдахаас өмнө 3 ба  түүнээс дээш сарын хугацаагаар төлсөн байх Даатгуулагч хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж авч дууссаны дараа тэтгэмжийн даатгалын санд З сараас доошгүй хугацаагаар шимтгэл төлсөн нөхцөлд дахин тэтгэмж авах эрх үүснэ. Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж бодох хувь хэмжээ Даатгуулагчийн тэтгэмжийн даатгалын шимтгэл төлж ажилласан хугацааг харгалзан түүний сүүлийн бүтэн ажилласан 3 сарын хөдөлмөрийн хөлснөөс дор дурдсан хувь хэмжээгээр бодож олгоно.
Шимтгэл төлсөн хугацаа Тэтгэмж бодох хувь
5 хүртэл жил 50%
5-14 жил 55%
15 ба түүнээс дээш жил 75%
Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмжийг ажлыг өдрөөр тооцож олгоно. Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж олгох хугацаа  - Хөдөлмөрийн чадвараа түр хугацаагаар алдсан ажлын эхний 5 өдрийн тэтгэмжийг ажил олгогчоос, - 6 дахь өдрөөс эхлэн хөдөлмөрийн чадвар нь сэргээгдэх, эсхүл тахир дутуугийн тэтгэвэр авах эрх үүсэх хүртэл хугацааны тэтгэмжийг тэтгэмжийн даатгалын сангаас олгоно. - Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж олгох хугацааны нэг удаагийн дээд хязгаар нь хөдөлмөрийн чадвар алдсан ажлын эхний 5 өдрийг оролцуулан ажлын 66 өдрөөс хэтрэхгүй байна - Хорт хавдар болон сүрьеэгээр анх өвчлөхөд ажлын 132 өдрийн хугацаанд тэтгэмж олгож болно. - Хуанлийн жилд удаа дараа өвчилсөн тохиолдолд хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмжийг нийтдээ ажлын 132 өдрөөс илүүгүй хугацаанд олгоно. Бүрдүүлэх баримт бичиг: - Нийгмийн даатгалын дэвтэр - Эмнэлгийн хуудас

Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж

Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж
Даатгуулагчийн жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж авах эрх - Тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг жирэмсний чөлөө авахаас өмнө 12 сараас доошгүй хугацаанд, үүнээс сүүлийн 6 сард нь тасралтгүй төлсөн байх - Тэтгэмжийн даатгалын шимтгэл төлөх дээрх хугацааг хангасан даатгуулагч эх, хүүхдээ 196-гаас доошгүй хоног тээгээд дутуу төрүүлсэн буюу үр хөндүүлсэн, жирэмслэлтийг эмнэлгийн аргаар тасалсан, мөн 196 хоног тээгээгүй боловч амьдрах чадвартай хүүхэд төрүүлсэн бол жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж авах эрхтэй. - Хөдөлмөр эрхэлж байгаад хууль тогтоомжид заасны дагуу хүүхдээ асрах чөлөөтэй байх хугацаанд дахин хүүхэд төрүүлсэн эхэд жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж олгоно. Энэ тохиолдолд уг эхийн чөлөөтэй байсан хугацааны хоёр удаагийн төрөлт хамаарагдана. Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж бодох хувь хэмжээ Даатгуулагчид жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмжийг 4 сарын  хугацаанд ажлын өдрөөр тооцож сүүлийн 12 сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлс, орлогоос дор дурдсан хувиар бодож олгоно:
Даатгуулагчийн төрөл Тэтгэмж бодох хувь
Албан журмын даатгуулагч 100%
Сайн дурын даатгуулагч 70%
Бүрдүүлэх баримт бичиг: - Нийгмийн даатгалын дэвтэр - Эмнэлгийн хуудас Албан журмаар даатгуулагч эх нь эмнэлгийн хуудсыг ажиллаж байгаа байгууллагынхаа хүний нөөцийн асуудал хариуцсан ажилтанд авчирч өгөх бөгөөд уг ажилтан нь тухайн даатгуулагч эхийн шимтгэл төлж ажилласан хугацааг тодорхойлон бичиж удирдах албан тушаалтнаар гарын үсэг зуруулан, баталгаажуулж нягтлан бодогчид өгнө. Нягтлан бодогч тухайн даатгуулагч эхийн жирэмсний болон амаржсаны эмнэлгийн хуудсыг нягтлан шалгаж дараах аргачлалын дагуу тэтгэмжийг бодож олгоно. Жишээ 1: Даатгуулагчэх “А” нэгэн хувийн байгууллагад ажилладаг бөгөөд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг 4 жил төлж ажилласан, сарын хөдөлмөрийн хөлс 650 000 төгрөг, 2016 оны 8 дугаар сарын 01-ний өдөр жирэмсний эмнэлгийн хуудсаа эмнэлгээс бичүүлэн авч байгууллагынхаа санхүүд өгсөн гэвэл дараах аргачлалын дагуу жирэмсний тэтгэмжийг бодно. Байгууллагын нягтлан бодогч нь даатгуулагч эхийн жирэмсний чөлөө авахаас өмнөх шимтгэл төлсөн 12 сар өөрөөр хэлбэл 2015.08.01-ний өдрөөс 2016.07.31-ний өдөр хүртэлх хугацааны цалин хөлс, орлогыг тодорхойлж, уг цалин хөлс, орлогын нийлбэрээс дундаж цалинг гаргана. Хүснэгт №1
Сарын дундаж хөлс,  орлого Сарын ажлын өдрийн дундаж хоног Нэг өдөрт ногдох хөдөлмөрийн хөлс, орлого Тэтгэмж бодох хувь Нэг өдөрт ногдох тэтгэмж  /3*4/ Тэтгэмж олгох хоног /ажлын өдөр/ Олговол зохих тэтгэмж /5*6/
1 2 3 4 5 6 7
650 000 21.2* 30660 100** 30660 45*** 1 379 700

Тайлбар:  

* Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж бодох сарын ажлын өдрийн дундаж 21.2 хоног.

** Заавалдаатгуулагч эхийн тэтгэмжийг 100 хувиар бодно.

*** Тэтгэмж олгох ажлын хоногийг жирэмсний болон амаржсаны эмнэлгийн хуудсан дээрх хуанлийн хоногоос тооцон гаргана.

 -Харин сайн дурын даатгуулагч эхийн хувьд эмнэлгийн хуудас, нийгмийн даатгалын дэвтрээ оршин суугааа аймаг, сум, дүүргийнхээ эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтсийн байцаагчид өгөн шимтгэл төлсөн хугацааг тодорхойлон бичүүлж, тэтгэмжээ бодуулна.

Жишээ 2: Сайн дурын даатгуулагч эх “Б” нь нийгмийн даатгалын шимтгэлийг 1 жил тасралтгүй төлсөн бөгөөд сарын дундаж орлого 500 000 төгрөг, 2015 оны 9 дүгээр сарын 01-ний өдөр жирэмсний эмнэлгийн хуудсаа эмнэлгээс бичүүлэн авсан тохиолдолд тэтгэмжийг бодьё.

Хүснэгт №2

Сарын дундаж хөлс, орлого Сарын ажлын өдрийн дундаж хоног Нэг өдөрт ногдох хөдөлмөрийн хөлс, орлого Тэтгэмж бодох хувь Нэг өдөрт ногдох тэтгэмж /3*4/ Тэтгэмж олгох хоног /ажлын өдөр/ Олговол зохих тэтгэмж /5*6/
1 2 3 4 5 6 7
500 000 21.2* 23585 70** 16 509 45*** 742 925
Тайлбар:   * Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж бодох сарын ажлын өдрийн дундаж 21.2 хоног.  ** Сайн дурын даатгуулагч эхийн тэтгэмжийг 70 хувиар бодно. *** Тэтгэмж олгох ажлын хоногийг жирэмсний болон амаржсаны эмнэлгийн хуудсан дээрх хуанлийн хоногоос тооцон гаргана. Даатгуулагч эх амаржсаны дараа 30 хоногийн дотор амаржсаны эмнэлгийн хуудсаа эмнэлгийн байгууллагаар бичүүлэн албан журмын даатгуулагч эх бол байгууллагын санхүүдээ, сайн дураар даатгуулагч эх бол харьяалах аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтэст өгнө. Амаржсаны тэтгэмжийг бодоход жирэмсний тэтгэмж бодсон дундаж хөдөлмөрийн хөлс, орлогоос дахин бодно.

Оршуулгын тэтгэмж

Оршуулгын тэтгэмж
Оршуулгын тэтгэмж авах эрх - Тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг нийтдээ 36 сараас доошгүй хугацаагаар төлсөн даатгуулагч нь ердийн өвчин, ахуйн ослын улмаас нас барсан бол - Үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний улмаас нас барсан даатгуулагчийн шимтгэл төлсөн хугацааг харгалзахгүйгээр - Нийгмийн даатгалын тухай хуульд заасан тэтгэвэр, тэтгэмж авч байсан иргэн нас барвал түүний оршуулгад зориулан оршуулгын тэтгэмж олгоно. Оршуулгын тэтгэмжийн хэмжээ Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын байгууллага нь нас барсан даатгуулагчийн оршуулгад зориулан түүний ар гэрт 1 000 000 төгрөгийн тэтгэмжийг (Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 2016 оны 16 дугаар тогтоолоор тогтоосон) нэг удаа олгоно. Бүрдүүлэхбаримт бичиг: - Нас барсан даатгуулагчийн хөдөлмөрийн дэвтэр - Нас барсан даатгуулагчийн нийгмийн даатгалын дэвтэр - Нас барсны гэрчилгээ - Өргөдөл

Сэтгэгдэл үлдээх


8 + = 11